I. POCESY KOSCIELNE
ORAZ UDZIAŁ ADWOKATA
Adwokaci z Kancelarii Prawa Kanonicznego KANONISTA prowadzą procesy o stwierdzenie nieważności małżeństwa zapewniając w razie potrzeby PEŁNĄ, podczas trwania CAŁEGO procesu asystencję procesową przed Trybunałami kościelnymi.
Reprezentujemy tak strony powodowe jak i pozwane.
Oferujemy Państwu pomoc ze strony świeckich kanonistów mających uprawnienia i nominacje biskupie do wykonywania zadania adwokata stron w sądach kościelnych.
W pierwszej kolejności pragniemy zaznaczyć, że rola adwokata w sprawach o stwierdzenie nieważności małżeństwa odbiega od zadań adwokata w sprawach cywilnych czy karnych. Podyktowane jest to m. in. inną konstrukcją procesu kanonicznego.
Co do zasady, nominację do pełnienia roli adwokata stron otrzymuje się dla określonego Sądu kościelnego (np. adwokat stron przy Sądzie Kościelnym we Włocławku, czy adwokat stron przy Trybunale Metropolitalnym w Gnieźnie).
PROWADZIMY PROCESY O NIEWAŻNOŚĆ MAŁŻEŃSTWA W SĄDACH W CAŁEJ POLSCE
W Sądach kościelnych, w których nasi prawnicy nie zostali ustanowieni adwokatami, nasza pomoc polega na stałym doradztwie i przygotowaniu wszystkich pism procesowych oraz w miarę możliwości na obecności w Sądzie podczas publikacji akt sprawy. Oznacza to, że w ramach procesu o stwierdzenie nieważności małżeństwa (błędnie określanego jako tzw. "rozwód kościelny" lub "unieważnienie małżeństwa" czy "unieważnienie sakramentu małżeństwa") wykonujemy przykładowo następujące czynności:
Dla stron powodowych:
konsultacja sprawy przed rozpoczęciem procesu
sporządzenie skargi powodowej
rekursy przeciwko odrzuceniu skargi powodowej (w przypadku jej odrzucenia przez Trybunał)
pomoc w doborze materiału dowodowego
redagowanie pism procesowych związanych z ustaleniem lub zmianą formuły wątpliwości
przygotowanie propozycji pytań dla stron i świadków (w niektórych sądach)
stawiennictwo na publikacji akt (w niektórych sądach)
przedłożenie nowych dowodów po publikacji, krytyczne uwagi do opnie biegłego psychologa (w zależności od sprawy)
przygotowanie głosu obrończego po publikacji akt
przygotowanie odpowiedzi na uwagi obrońcy węzła (pismo końcowe przed wydaniem wyroku)
apelacja do II instancji
prośba o wyznaczenie III instancji w Polsce
apelacja do Roty Rzymskiej (III instancja, oraz kolejne turnusy w Rocie Rzymskiej)
zaskarżenie wyroków dotkniętych wadą usuwalną lub nieusuwalną (querella nullitatis)
Dla stron pozwanych:
konsultacja sprawy po otrzymaniu przez pozwanego skargi powodowej lub informacji po jej otrzymaniu
przygotowanie odpowiedzi na skargę powodową
przygotowanie skargi wzajemnej
pomoc w doborze materiału dowodowego
redagowanie pism procesowych związanych z ustaleniem lub zmianą formuły wątpliwości
przygotowanie propozycji pytań dla stron i świadków (w niektórych sądach)
stawiennictwo na publikacji akt (w niektórych sądach)
przedłożenie nowych dowodów po publikacji, krytyczne uwagi do opnie biegłego psychologa (w zależności od sprawy)
przygotowanie głosu obrończego po publikacji akt
przygotowanie odpowiedzi na uwagi obrońcy węzła (pismo końcowe przed wydaniem wyroku)
apelacja do II instancji
prośba o wyznaczenie III instancji w Polsce
apelacja do Roty Rzymskiej (III instancja, oraz kolejne turnusy w Rocie Rzymskiej)
zaskarżenie wyroków dotkniętych wadą usuwalną lub nieusuwalną (querella nullitatis)
Podstawy prawne udziału adwokata w procesie
Podstawowe regulacje dotyczące udziału, obowiązków i praw adwokata można odnaleźć w Kodeksie Prawa Kanonicznego z 1983 r. (dalej jako: "KPK/83") oraz Instrukcji którą należy zachowywać w sądach diecezjalnych i międzydiecezjalnych w prowadzeniu spraw o nieważność małżeństwa, Dignitas connubii z 2005 r. (dalej cyt. jako "DC" w tłumaczeniu autorów Komentarza do Instrukcji procesowej "Dignitas connubii", red. Nauk. T. Tozkrut, Sandomierz 2007 r.).
Zgodnie z art. 101 § 1 Instrukcji DC, "zachowując prawo stron do tego, by bronić się osobiście, sąd ma obowiązek zatroszczyć się, aby obydwoje małżonkowie mogli bronić swoich praw z pomocą osób kompetentnych, zwłaszcza jeśli chodzi o sprawy trudne".
Strona ma prawo zwrócić się do Sądu z prośbą o wskazanie jej adwokata. Wzór prośby można pobrać >> tutaj <<
"Adwokat i pełnomocnik, na mocy swego zadania, są obowiązani bronić praw stron i zachować tajemnicę zawodową" (art. 104 § 1 DC). "Zadaniem pełnomocnika jest reprezentowanie strony, przedstawianie sądowi skarg powodowych i rekursów, otrzymywanie jego notyfikacji i informowanie strony o stanie sprawy; to natomiast, co dotyczy obrony, jest zawsze zarezerwowane dla adwokata" (art. 104 § 2 DC).
"Jeśli obydwoje małżonkowie proszą o stwierdzenie nieważności małżeństwa, mogą powołać sobie wspólnego pełnomocnika lub adwokata" (art. 102 DC).
"Strony mogą powołać pełnomocnika różnego od adwokata" (art. 103 § 1 DC). "Każdy może sobie ustanowić tylko jednego pełnomocnika, który nie może zastąpić się innym, chyba że otrzymał na to wyraźne zezwolenie" (art. 103 § 2 DC). "Można natomiast ustanowić równocześnie kilku adwokatów" (art. 103 § 4 DC).
"Pełnomocnik i adwokat przed podjęciem zadania kuszą złożyć w sądzie autentyczne zlecenie" (art. 106 § 1 DC).
Pomoc adwokata kościelnego czy pełnomocnika w prowadzeniu sprawy w Sądzie, oznacza konieczność przedłożenia w sądzie autentycznego zlecenia, którego wzór można pobrać poniżej. Pełnomocnictwo proszę czytelnie podpisać własnoręcznie i najlepiej poprosić proboszcza, by ten potwierdził autentyczność podpisu.
Pełnomocnictwo - Jolanta Ogorzałek Krzemińska >> pobierz <<
Pełnomocnictwo - Marcin Krzemiński >> pobierz <<
Obowiązki i uprawnienia adwokata:
przygotowanie w użytecznym czasie obrony;
prawo obecności podczas przesłuchania stron, świadków i biegłych (kan. 1678 § 1 n. 1 KPK/83), przy czym sędzia z powodu okoliczności rzeczy i osób może zarządzić inaczej (stronom to uprawnienie nie przysługuje);
prawo do stawiania pytań świadkom, lecz za pośrednictwem sędziego, chyba że prawo partykularne stanowi inaczej (kan. 1559 KPK/83) (stronom to uprawnienie nie przysługuje);
prawo przeglądania akt sądowych, nawet jeszcze przed ich publikacją i zapoznania się z dowodami przedłożonymi przez strony (ka. 1598 § 1 KPK/83 oraz 235 § 1 DC) (stronom to uprawnienie nie przysługuje);
prawo do zapoznania się - podczas publikacji akt - z aktami, których utajnienie przed stronami sędzia uzna za konieczne dla uniknięcia poważnego niebezpieczeństwa, po uprzednim złożeniu przysięgi lub przyrzeczenia zachowania tajemnicy (art. 234 DC) (stronom to uprawnienie nie przysługuje);
prawo do przedłożenia na piśmie obrony (kan. 1601 KOK/83 oraz art. 240 § 1 DC);
prawo do repliki na głos adwokata strony przeciwnej lub obrońcy węzła małżeńskiego (kan. 1603 § 1 KPK/83 oraz art. 242 § 1 DC);
prawo i obowiązek apelacji po wydaniu ostatecznego wyroku jeśli zleceniodawca się temu nie sprzeciwia (kan. 1486 § 2 KPK/83 oraz art. 107 § 2 DC);
gdy adwokat jest jednocześnie pełnomocnikiem strony, ma prawo do jej reprezentowania przed sądem, przedkładania sądowi wniosków procesowych i odwołań oraz przyjmowania zawiadomień sądowych, obowiązany jest informować stronę o stanie sprawy (art. 104 § 2 DC);
(W. Góralski, Rola adwokata w kościelnych procesach małżeńskich w świetle KPK z 1983 roku oraz instrukcji Dignitas connubii, Prawo Kanoniczne 49 (2006) nr 3 - 4, s. 35 - 50, zwłaszcza 45 - 47).
Udział adwokata w procesie kościelnym nie jest konieczny, strona ma prawo prowadzić proces samodzielnie
Prawo małżeńskie - proces o dyspensę super rato
konsultacja prawna
II. PRAWO WYZNANIOWE, NIERUCHOMOŚCI KOŚCIELNE
Kancelaria Prawa Kanonicznego KANONISTA świadczy także usługi prawne pozostające na styku prawa kanonicznego oraz prawa polskiego (zwłaszcza prawa wyznaniowego) podejmując się prowadzenia poszczególnych spraw cywilnych i karnych przed sądami polskimi lub stałej obsługi prawnej instytucji kościelnych (parafii, diecezji, stowarzyszeń, fundacji itp.).
W zakresie naszych usług można odnaleźć:
doradztwo dla instytucji kościelnych;
zakładanie fundacji, stowarzyszeń, podmiotów gospodarczych;
nabywania statusu organizacji pożytku publicznego;
obsługa inwestycji i działalności gospodarczej prowadzonej przez instytucje kościelne (przygotowywanie umów, procedury administracyjne, stan prawny gruntów), np. budowa kościołów, kaplic, domów parafialnych itd.;
obsługa prawna sporów instytucji kościelnych z urzędami skarbowymi, organami samorządu terytorialnego, kontrahentami, wykonawcami inwestycji kościelnych, najemcami i dzierżawcami nieruchomości kościelnych);
odzyskiwanie majątków kościelnych i zarząd majątkiem kościelnym, doradztwo prawne;
przygotowywanie i opiniowanie umów zawieranych przez instytucje kościelne (najmu, dzierżawy, umowy kredytowe itp.);
prawne zaplecze dla podmiotów prowadzących cmentarze - sprawy cywilne i administracyjne z zakresu prawa go grobu;
prowadzenie spraw z zakresu naruszenia dóbr osobistych instytucji kościelnych, duchownych;
prowadzenie spraw karnych z zakresu przestępstw przeciwko wolności sumienia i wyznania;
prowadzenie spraw i przygotowywanie opinii prawnych z zakresu reprezentacji instytucji kościelnych, np. diecezji, Konferencji Episkopatu Polski, parafii, instytutu życia konsekrowanego na prawie diecezjalnym, instytutu życia konsekrowanego na prawie papieskim, stowarzyszenia życia apostolskiego;
prowadzenie spraw i przygotowywanie opinii z zakresu zachowania kanonów dotyczących zbywania i obciążania mienia stanowiącego własność kościelnych osób prawnych oraz ich skuteczność w prawie polskim;
przygotowywanie statutów kościelnych osób prawnych;
kompleksowa obsługa prawna diecezji, parafii, zakonów;
stowarzyszeń kościelnych, fundacji;
rewindykacja majątku kościelnego;
postępowanie regulacyjne przed Komisją Majątkową;
odszkodowania za odebrane mienie kościelne;
odzyskanie utraconego mienia kościelnego, zwrot nieruchomości kościelnych;
rewindykacja majątków (obiektów) pozakonnych.
W ostatnich latach coraz powszechniejsze stają się transakcje, których przedmiotem są nieruchomości kościelne.
Kościelne osoby prawne w ramach postępowania regulacyjnego przed Komisją Majątkową odzyskują grunty, bądź też uzyskują stosowne odszkodowania.
Często zdarza się, że uzyskane w ten sposób nieruchomości są przedmiotem dalszego obrotu. I tu pojawiają się poważne problemy, albowiem bardzo często zdarza się, że sądy wieczystoksięgowe odmawiają wpisu nowego właściciela do księgi wieczystej z uwagi na fakt, że przy zbywaniu nieruchomości nie zachowano dość złożonych przepisów prawa kanonicznego regulujących sposób reprezentacji określonej osoby prawnej (np. parafii, diecezji, instytutu zakonnego itp.).
Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, sposób reprezentacji kościelnej osoby prawnej regulują właściwe przepisy prawa kanonicznego. W_konsekwencji, do skutecznego bądź ważnego nabycia nieruchomości wymagana jest np. zgoda biskupa diecezjalnego, rada określonego organu kolegialnego czy też zgoda Stolicy Apostolskiej.
Kancelaria KANONISTA służy pomocą w rozwiązywaniu sporów i problemów związanych z nieruchomościami kościelnymi:
konsultacje i porady prawne;
opinie prawne;
zastępstwo procesowe;
prowadzenie spraw i przygotowywanie opinii prawnych z zakresu reprezentacji instytucji kościelnych, np. diecezji, Konferencji Episkopatu Polski, parafii, instytutu życia konsekrowanego na prawie diecezjalnym, instytutu życia konsekrowanego na prawie papieskim, stowarzyszenia życia apostolskiego;
prowadzenie spraw i przygotowywanie opinii z zakresu zachowania kanonów dotyczących zbywania i obciążania mienia stanowiącego własność kościelnych osób prawnych oraz ich skuteczność w prawie polskim;
Przykładowe orzecznictwo:
Postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 12 stycznia 2011 r. (I CSK 182/2010, OSNC 2011/B poz. 50)
"Zakres kompetencji organów oraz reprezentację parafii Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Rzeczypospolitej Polskiej określa "Zasadnicze Prawo Wewnętrzne" tego Kościoła oraz jego regulamin parafialny".
Uchwała Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 19 grudnia 2008 r. (III CZP 122/2008, OSNC 2009/7-8 poz. 115)
"Sprzedaż nieruchomości przez kościelną osobę prawną osobie świeckiej, bez wymaganego w prawie kanonicznym zezwolenia właściwej władzy kościelnej, stanowi czynność prawną niezupełną (art. 63 kc)".
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 lipca 2000 r. (IV CKN 88/00, OSP 2004/5)
"Zawarcie umowy kredytu bez zezwolenia właściwego biskupa było sprzeczne z prawem określającym sposób działania parafii jako kościelnej osoby prawnej i prowadziło do jej nieważności."
III. SPRAWY RODZINNE, ROZWÓD CYWILNY, ALIMENTY, KONTAKTY Z DZIECKIEM, PODZIAŁ MAJĄTKU
Adwokaci i radcowie prawni z naszej Kancelarii prowadzą także kompleksową obsługę prawną z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego doradzając i_reprezentując strony powodowe oraz pozwane w procesach o rozwód cywilny, separację, unieważnienie małżeństwa, podział majątku czy też w sprawach alimentacyjnych.
Prawnicy z naszej Kancelarii prowadzą także wszystkie sprawy z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego w tym m.in.:
Rozłączenie małżonków:
sprawy o rozwód i separację (z orzekaniem o winie lub bez, z orzekaniem o władzy rodzicielskiej, obowiązku alimentacyjnym, sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania, eksmisji współmałżonka, z orzekaniem o podziale wspólnego mieszkania oraz o podziale majątku. Sprawy dotyczące przysądzenia mieszkania jednemu małżonkowi oraz dotyczące spłaty kredytu)
sprawy o ustalenie istnienia lub nieistnienia małżeństwa
sprawy o unieważnienie małżeństwa
Sprawy majątkowe małżonków:
podział majątku wspólnego
zniesienie wspólności majątkowej
ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym
zwrot wydatków i nakładów na majątek osobisty
ograniczenia i wyłączenie odpowiedzialności za zobowiązania drugiego małżonka
zarząd majątkiem wspólnym
zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu
pozbawienie małżonka samodzielnego zarządu majątkiem wspólnym
umowy majątkowe małżeńskie.
Sprawy alimentacyjne:
sądowe dochodzenie alimentów na dzieci lub małżonka
sprawy o podwyższanie lub obniżanie alimentów
ustalenie wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego
zwrot niesłusznie zapłaconych alimentów
wystąpienie do komornika o egzekucję alimentów
wystąpienie o uchylenie klauzuli wykonalności wyrokowi alimentacyjnemu
pokrycie kosztów porodu i połogu
umowy alimentacyjne
Władza rodzicielska:
przyznanie władzy rodzicielskiej
pozbawienie i ograniczenie władzy rodzicielskiej
powierzenie wykonywania władzy rodzicielskiej jednemu rodzicowi
zawieszenie władzy rodzicielskiej
ustalenie kontaktów rodzica z dziećmi lub dziadków z wnukami
zakazanie osobistej styczności z dzieckiem
wydanie dziecka
rozstrzygnięcia o istotnych sprawach dziecka
zezwolenie na rozporządzenie majątkiem dziecka
Pochodzenie dziecka:
sprawy o ustalenie ojcostwa
sprawy o ustalenie macierzyństwa
sprawy o uznanie dziecka
sprawy o zaprzeczenie ojcostwa lub macierzyństwa
sprawy o unieważnienie uznania dziecka
sprawy o nadanie nazwiska ojca lub zmianę nazwiska
Wszelkie sprawy związane z opieką i kuratelą, adopcją oraz ubezwłasnowolnieniem
Oferujemy również pomoc w prowadzeniu spraw rodzinnych (zwłaszcza rozwodowych) osobom, które na stałe przebywają poza granicami Polski, służąc pomocą w załatwianiu formalności i uzyskaniu niezbędnych dokumentów.
|