Inne środki zaskarżenia

W określonych przez prawo kanoniczne sytuacjach strona może złożyć skargę o nieważność wyroku.

Wyróżnia się nieważność usuwalną i nieusuwalną.

A oto właściwe przepisy:

Kan. 1619 KPK/83, „zachowując kan. 1622 i 1623, nieważność aktów ustanowiona prawem pozytywnym, która, chociaż była znana stronie wnoszącej skargę o nieważność wyroku, nie została zgłoszona sędziemu przed wyrokiem, jest przez sam wyrok sanowania, ilekroć chodzi o sprawę dotyczącą dobra osób prywatnych”.

Kan. 1620 KPK/83, „wyrok jest dotknięty wadą nieważności nieusuwalnej, jeżeli:

  1. został wydany przez sędziego bezwzględnie niewłaściwego;
  2. został wydany przez tego, kto nie posiada władzy sądzenia w trybunale, w którym sprawa została rozstrzygnięta;
  3. sędzia wydał wyrok pod wpływem przemocy lub ciężkiej bojaźni;
  4. proces był przeprowadzony bez skargi sądowej o której w kan. 1501, albo nie był wszczęty przeciwko jakiejś stronie pozwanej;
  5. był wydany dla stron, z których przynajmniej jedna nie miała prawa występowania w Sądzie;
  6. ktoś działał w imieniu drugiego, bez zlecenia zgodnego z przepisami prawa;
  7. jednej albo drugiej stronie odmówiono prawa do obrony;
  8. spór nawet częściowo nie został rozstrzygnięty”.

Kan. 1621 KPK/83, „skarga o nieważność, o której w kan. 1620, może być zgłaszana w formie zarzutu zawsze, natomiast w formie skargi - wobec sędziego, który wydał wyrok - w ciągu dziesięciu lat od dnia ogłoszenia wyroku”.

Kan. 1622 KPK/83, „wyrok jest dotknięty wadą nieważności usuwalnej tylko wtedy, jeżeli:

  1. został wydany przez liczbę sędziów niezgodną z ustawą, wbrew przepisowi kan. 1425, § 1;
  2. nie zawiera motywów, czyli racji decyzji;
  3. brak przepisanych prawem podpisów;
  4. nie podaje wskazania roku, miesiąca, dnia i miejsca, w którym został wydany;
  5. opiera się na nieważnym akcie sądowym, którego nieważność nie została sanowana według przepisów kan. 1619;
  6. został wydany przeciwko stronie nieobecnej zgodnie z przepisami prawa, według kan. 1593, § 2”.

Kan. 1623 KPK/83, „skarga o nieważność w wypadkach, o których w kan. 1622, może być przedstawiona w ciągu trzech miesięcy od wiadomości o ogłoszeniu wyroku”.

Kan. 1624 KPK/83, „skargę o nieważność wyroku rozpatruje ten sam sędzia, który wydał wyrok; jeśli jednak strona obawia się, że sędzia, który wydał wyrok zaskarżony z powodu nieważności, będzie uprzedzony i dlatego uważa go za podejrzanego, może wymagać, by w jego miejsce dano innego sędziego, według przepisu kan. 1450”.

Kan. 1625 KPK/83, „skarga o nieważność może być wniesiona razem z apelacją, w terminie ustalonym na apelację”.

Kan. 1626 KPK/83, „§ 1. Skargę o nieważność mogą wnieść nie tylko strony, które się czują pokrzywdzone, lecz także rzecznik sprawiedliwości lub obrońca węzła, ilekroć mają prawo do interwencji. § 2. Sam sędzia może z urzędu odwołać lub poprawić wydany przez siebie wyrok w terminie ustalonym do działania w kan. 1623, chyba że w międzyczasie zgłoszono apelację razem ze skargą o nieważność albo nastąpiła sanacja nieważności przez upływ czasu, o którym w kan. 1623”.

KAN. 1627 KPK/83, „sprawy o nieważność mogą być załatwione według przepisów odnoszących się do ustnego procesu spornego”.